Waarom ik dit gebouwd heb
Geen verkooppraat en geen cv — het eerlijke verhaal achter I Tjing Praktijk. Waarom deze plek bestaat, en waarom ik er aandacht in blijf steken.
Een werkplaats op eigen voorwaarden
Ik bouw concepten en systemen — dat is mijn werk. Dit is de ene plek waar ik dat doe zonder compromis: geen opdrachtgever om te overtuigen, geen deadline die de kwaliteit afknijpt. Wat ik elders soms moet verdedigen, mag hier gewoon kloppen.
I Tjing Praktijk is mijn werkplaats. De plek waar ik kan bouwen zoals ik geloof dat het hoort, en waar ik mijn eigen ideeën net zo kritisch toets als die van anderen.
Hier komen vakmanschap, nieuwsgierigheid en overtuiging samen.
Niet omdat alles hier af is.
Maar omdat het de plek is waar dingen de tijd krijgen om goed te worden.
Het onderwerp ís mijn vak
De I Tjing is een kaart van patronen: hoe situaties veranderen, welke krachten op een moment spelen en welke beweging daarbij past.
Dat lijkt misschien ver af te staan van mijn dagelijkse werk, maar voor mij ligt het opvallend dicht bij elkaar.
Mijn vak draait om het begrijpen van situaties, het herkennen van patronen en het bouwen van iets dat daarbij past. Niet zomaar oplossingen stapelen, maar eerst goed kijken wat er werkelijk speelt.
Dat is precies wat de I Tjing ook doet.
Tegelijkertijd heeft mijn interesse in de I Tjing een persoonlijkere oorsprong.
Al jarenlang ben ik gefascineerd door Oosterse culturen, filosofieën en manieren van kijken naar de wereld. Niet omdat ze antwoorden geven die wij niet hebben, maar omdat ze vaak andere vragen stellen. Ze kijken minder naar controle en meer naar samenhang, minder naar zekerheid en meer naar verandering.
De I Tjing is voor mij een van de meest bijzondere uitdrukkingen daarvan.
Niet alleen als oud boek, maar als een manier van kijken die duizenden jaren oud is en toch verrassend actueel voelt.
Door over dít onderwerp te bouwen, oefen ik mijn vak op een onderwerp dat datzelfde vak onderzoekt. De inhoud en het bouwen scherpen elkaar. Daar leer ik veel van.
Daarom is dit geen zijproject, maar de plek waar het mes geslepen wordt.
Een spiegel, geen voorspeller
De I Tjing is van oorsprong een orakel — dat eer ik, ik ontken het niet.
Maar ik gebruik haar niet om te voorspellen.
De belangrijkste keuze in dit hele project is een grens.
Deze praktijk voorspelt niets.
Ze stelt niet gerust.
Ze schrijft niet voor.
Ze beschrijft.
Ze probeert woorden te geven aan een situatie, zodat je niet alleen vanuit reflex hoeft te handelen.
Die begrenzing is geen tekort.
Ze is juist de bron van de kwaliteit.
Wie minder belooft, kan eerlijker zijn.
Wie minder invult, laat meer ruimte voor eigen inzicht.
Wie niet voorspelt, kan beter kijken naar wat er daadwerkelijk speelt.
Dat onderscheid — oorsprong en gebruik — staat voluit in onze positie.
Geen voorspelling. Geen geruststelling. Geen belofte. Juist dat houdt de praktijk eerlijk.
Wat er gebeurt wanneer je een vraag stelt
Het meest bijzondere aan de I Tjing is misschien niet het antwoord.
Het begint al daarvoor.
Op het moment dat je een vraag formuleert, gebeurt er iets wat we in het dagelijks leven zelden doen. Je haalt een gedachte, twijfel, zorg of keuze uit de stroom van alles wat door elkaar loopt en geeft haar vorm.
Wat eerst vaag was, wordt concreet.
Wat eerst alleen gevoel was, wordt een vraag.
Daarna volgen de worpen.
Uit die worpen ontstaat een hexagram: een patroon van zes lijnen dat binnen de I Tjing een bepaalde situatie, beweging of fase van verandering beschrijft.
Dat hexagram gaat niet over iedereen.
Het gaat ook niet over de toekomst.
Het ontstaat op het snijvlak van jouw vraag en de uitkomst van de worp.
Waarom dat soms zo treffend voelt, daar bestaan verschillende ideeën over.
Sommigen spreken van synchroniciteit.
Anderen van toeval.
Weer anderen zien de I Tjing als een verzameling van duizenden jaren geobserveerde menselijke patronen.
Voor deze praktijk hoeft dat verschil niet opgelost te worden.
Wat telt is dat er een gesprek ontstaat tussen drie dingen:
- jouw vraag;
- het hexagram;
- jouw eigen inzicht.
Daar gebeurt het werk.
Niet omdat de I Tjing je vertelt wat je moet doen.
Maar omdat ze helpt zichtbaar te maken wat er al speelt.
Een goed hexagram neemt jouw verantwoordelijkheid niet over.
Het geeft een andere manier van kijken.
En soms is dat precies wat nodig is.
Een trage, eerlijke tegenhanger
Veel techniek is snel, vleiend en stellig. Ze geeft direct een antwoord, praat naar je mond, en probeert onzekerheid zo snel mogelijk weg te nemen.
Ik wilde bewust het omgekeerde maken. Iets tragers. Iets dat niet belooft, en niet doet alsof elk probleem direct opgelost kan worden. Een spiegel die je niet vertelt wat je wilt horen, maar helpt zien wat er is.
Voor mij is dit ook een klein statement over hoe techniek de mens hoort te dienen — en niet andersom. Het mag best moeite kosten om trager te kijken.
Dat is precies het punt.
Waarom ik eraan blijf werken
Of de I Tjing nu eeuwenoude wijsheid is, een psychologische spiegel of simpelweg een bijzonder goed observatie-instrument — voor het gebruik maakt dat uiteindelijk weinig uit.
Wat telt is dat ze je helpt trager te kijken naar je eigen situatie.
Dat ze taal geeft aan wat beweegt.
Dat ze patronen zichtbaar maakt die anders onopgemerkt blijven.
Dat ze ruimte creëert tussen impuls en beslissing.
Dat is wat ik wilde bouwen.
Niet een antwoordmachine.
Niet een voorspeller.
Maar een plek waar een vraag even mag blijven bestaan voordat er gehandeld wordt.
Misschien is dat in deze tijd wel waardevoller dan ooit.
Daarom blijf ik eraan werken.
En daarom zal deze praktijk waarschijnlijk altijd af zijn, maar nooit helemaal klaar.
Als je wilt weten hoe deze praktijk de I Tjing leest, lees dan de filosofie achter de praktijk.
Of begin gewoon.
Doe de worpen.
En kijk wat er in beweging komt.
— Rob